Kuchnia żydowska

9
12 listopada 2013

Kuchnia żydowska

Koszerność to niewątpliwie najważniejsza cecha kuchni żydowskiej. Jest to reguła, która ściśle określa rodzaje produktów dozwolone do jedzenia oraz warunki w jakich powinny być przyrządzane i spożywane. Prawo żydowskie (halacha) rozróżnia pokarmy dozwolone i zakazane (nieczyste). Jest to poniekąd ograniczanie wolności wyboru człowieka, ale koszerność stała się już tradycją Żydów, a co więcej – przestrzegania jej wymaga Judaizm.

– czorba z knedlami z cielęciny –

Produkty dozwolone:
  • owoce z drzew mających co najmniej 3 lata,
  • mięso zwierząt posiadających rozszczepione kopyto i przeżuwających,
  • stworzenia wodne mające płetwy i łuski,
  • niektóre gatunki ptaków i szarańczy,
  • mleko i jaja pochodzące od zwierząt, które mają mięso koszerne,
  • miód.
Produkty zakazane:
  • mięso: wielbłąda, świstaka, zająca, świni, żab, ślimaków, krewetek i homarów,
  • ptaki drapieżne, używające pazurów,
  • małe zwierzęta (np. krety, myszy, jaszczurki, żółw),
  • mięso zwierząt padłych od zarazy, starości lub wypadku,
  • krew i niektóre organy.
Powyżej podałam tylko przykłady. Nie jestem w stanie wymienić tutaj wszystkich koszernych produktów ze względu na ich ilość oraz na to, że nie jestem specjalistką w tej dziedzinie. :) Pełna lista (nie wiem czy najbardziej aktualna) znajduje się tutaj – Lista produktów koszernych w Polsce.
– czulent z mięsa, warzyw i kaszy perłowej / czulent z cieciorką –

Przyrządzanie i spożywanie posiłków:
  • produktów mięsnych nie można łączyć z mlekiem, ponadto posiłki mleczne i mięsne musi dzielić kilkugodzinna przerwa,
  • niektóre produkty, aby zachowały swoją koszerność, nie mogą być przyrządzane lub sprzedawane przez osoby innej narodowości niż żydowska np. wino,
  • metody uboju są szczegółowo uregulowane (ale nie będę się o nich rozpisywać),
  • koszerność nakłada również liczne ograniczenia na urządzenia stosowane w kuchni np. osobne zestawy garnków to gotowania dań mięsnych i mlecznych,
  • do produktów neutralnych zalicza się niektóre gatunki chleba, niektóre gatunki ciast i ciasteczek, jajka, ryby, ziarna, makarony, ryż, kasze, jarzyny i soki. 
    Tradycyjne potrawy kuchni żydowskiej:
    • czulent – wolno gotowany gulasz, przyrządzany z koszernego mięsa, z fasolą, cebulą oraz kaszą jęczmienną lub jaglaną,
    • chałka – słodkie, drożdżowe pieczywo pszenne najczęściej występujące w postaci zaplecionego warkocza,
    • maca –  chleb spożywany przez Żydów podczas święta Pesach, przyrządzany jest ze specjalnie w tym celu przygotowanej mąki, bez użycia zakwasu, którego posiadanie w domu podczas paschy zakazuje prawo żydowskie,
    • strudel – kruche, wielowarstwowe ciasto z nadzieniem, posypywane cukrem pudrem lub polewane śmietaną,
    • karp po żydowsku – karp na słodko, tradycyjna potrawa polskich Żydów, która stała się jednym z głównych dań wigilijnych,
    • holiszki – gołąbki po żydowsku,
    • farfelki – kluski / zacierka
    – łosoś w jarzynach –
    – holiszki –
    – fasola z jabłkami / kapusta na słodko z rodzynkami –

    Kuchnia żydowska jest w tej chwili bardzo rozpowszechniona i ceniona przez smakoszy na całym świecie. Cechuje ją obfite stosowanie przypraw, m. in szafranu, goździków i kminku, używanie dużych ilości cebuli i czosnku oraz łączenie dań mięsnych z owocami i miodem.
    A Wy – znacie jakieś inne potrawy kuchni żydowskiej?
    PS Powstał już nawet koszerny McDonald’s – link.
    * Potraw mogłam spróbować dzięki uprzejmości restauracji Amber Side w Gdańsku podczas Niedzielnego bufetu rodzinnego – kuchnia żydowska i śląska. O wcześniejszych wizytach w tym miejscu możecie poczytać tutaj i tutaj. Dziękuję!

    Monika Ciemiecka

    Monika Ciemiecka

    Mieszkam w pięknej Gdyni i kocham to miejsce. Z pasji zajmuję się fotografią, a poza tym uwielbiam poznawać nowe miejsca i dobre, lokalne jedzenie. Nie wyobrażam sobie życia bez muzyki i suszonych pomidorów!

    Spodobał ci się wpis? Udostępnij go znajomym

    • Mi kojarzy się jeszcze cymes…

    • łosoś był mega dobry :) zaskakująca była ta kuchnia, a w Waszym towarzystwie spędziłam smakowite po południe :)

      • było pysznie, oby częściej :)

    • Za swietnego bloga, piękne zdjęcia i za to, że jestecie takie wspaniałe nominowałam Was do Liebster Blog Award. Szczegółowe info o zabawie znajdziecie na moim blogu: http://www.kobiece-inspiracje.com:) pozdrawiam

    • Uwielbiam kulinarne podróże. Kuchnia żydowska bardzo mnie intryguje, w zasadzie nie wiem, czego się po niej spodziewać i przez to trochę mnie przeraża :D Ale ostatnio kultura żydowska atakuje mnie z każdej strony, więc chyba będę musiała w końcu coś wszamać.
      Gratuluję bloga i dziękuję za uświadomienie mnie, że strudel jest żydowski. Nigdy bym nie pomyślała :)
      Pozdrawiam,
      siwapiecze.blogspot.com

      • Mnie też kuchnia żydowska intryguje i ciekawi, dlatego staram się ją poznać i zrozumieć. :)

    • Holiszki wyglądają jak nasze gołąbki :) W zasadzie stwierdzam, że słabo znam kuchnię Żydowską dobrze, że staje się coraz bardziej popularna, bo jak widać ma sporo do zaoferowania :) Czy w Trójmieście mamy jakieś ciekawe miejsca, gdzie zapoznać można się z tą kuchnią?

      Buziaki
      xo xo xo xo xo xo

      • Holiszki to, tak jak w opisie, gołąbki po żydowsku :) Może dlatego takie podobieństwo ;p

        Szczerze mówiąc nie byłam w Trójmieście w typowo żydowskiej restauracji. Wiem, że jest jedna – Restauracja Kresowa w Gdańsku na Ogarnej, ale nie byłam, więc nic więcej na ten temat nie powiem :) Za to w Łodzi odwiedziłam restaurację Anatewka – bardzo polecam!